UTWORY NA INSTRUMENT SOLO I ORKIESTRĘ

 

Koncert na fortepian i orkiestrę (1997)

pf solo-0044-4440-batt (5esec)-archi
Czas trwania: 27'
Prawykonanie: 27 IX 1997, „Warszawska Jesień", wyk. Peter Jablonsky (pf), Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia, dyr. Antoni Wit

Koncert składa się z trzech części (attaca):

  • Preludium - Andante con moto
  • Corale - Largo religiosamenle
  • Toccata - Vivacissimo

Kompozytor zadedykował go znakomitemu pianiście Peterowi Jabłońskiemu. Jak pisze Ewa Schreiber na łamach Ruchu Muzycznego: „narracja rozwija się tu bardzo wolno i na długich odcinkach. Muzyka opiera się na stałym, spokojnym pulsie i częstych powtórzeniach materiału. W części pierwszej miękkim, rozkołysanym motywom fortepianu towarzyszą długie płaszczyzny dźwiękowe w smyczkach. W części drugiej w partii fortepianu spokojnie nadbudowują się akordy chorałowe. Powtarzane za każdym razem przez smyczki, przechodzą do coraz wyższych rejestrów. Pojawia się tu cytat z Benedictus, w kluczowym momencie wykonuje go fortepian solo. Zarówno w pierwszej, jak i drugiej części kulminacje przerywane są chwilami wyciszenia, w których następuje nagła redukcja głosów i uproszczenie faktury. Część ostatnia jest najbardziej żywiołowa, ale kumulowanie energii także tutaj opiera się przede wszystkim na repetycjach”.

Koncert fortepianowy (1997), część I, wyk. Peter Jablonski - fortepian, Polska Orkiestra Radiowa - dyr. Wojciech Rajski, DUX 0708
Koncert fortepianowy (1997), część II, wyk.Peter Jablonski - fortepian, Polska Orkiestra Radiowa - dyr. Wojciech Rajski, DUX 0708
Koncert fortepianowy (1997), część III, wyk. Peter Jablonski - fortepian, Polska Orkiestra Radiowa - dyr. Wojciech Rajski, DUX 0708


II Koncert fortepianowy (2011)

pf solo-0000-0000-batt (2esec: timp, tmb c.c., tmt)-archi (8.7.6.5.4)
Czas trwania: 22'
Prawykonanie: 14 X 2011, Beata Bilińska (pf), Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach, dyr. Jacek Kaspszyk

Po czternastu latach od spektakularnej premiery I Koncertu fortepianowego Wojciech Kilar skomponował swój drugi koncert na ten instrument. Utwór przeznaczony został na fortepian, orkiestrę smyczkową i perkusję. Jest to dzieło czteroczęściowe o skontrastowanych ogniwach:

  • Largo funebre
  • Allegro tempestoso
  • Larghetto riflessivo
  • Allegro vivace

Kompozycję rozpoczyna powolny, medytacyjny wstęp imitujący bicie dzwonów, wprowadzający funeralny charakter. Podobnie refleksyjna jest część trzecia, natomiast w opozycji do nich są żywiołowe i dynamiczne części druga i czwarta. Indywidualny język muzyczny kompozytora jest tu bez trudu rozpoznawalny. Materiał muzyczny - jak w poprzednich utworach - jest mocno ograniczony do niezbędnego minimum. W utworze występują cechy typowe dla muzyki Kilara, takie jak repetytywność motywów i fraz muzycznych oraz długie płaszczyzny harmoniczno-fakturalne wprowadzające statyczność przepływu czasu muzycznego. 


Oda Bela Bartók in memoriam na skrzypce solo i zespół instrumentalny (1957)

vno solo-0000-4441-batt (6esec) ar pf
Czas trwania: 15'
Prawykonanie: XII 1958, Katowice, wyk.  Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia, Michał Baranowski (dir), Władysław Wochniak (vn)

Utwór ma charakter koncertu skrzypcowego, w którym soliście towarzyszy orkiestra złożona z instrumentów dętych blaszanych, perkusji, dwóch harf i fortepianu. Stanowi wyraźne nawiązanie do języka muzycznego Bartóka, z jego śmiałością w stosowaniu dysonansowych współbrzmień, energią rytmu, ostrym brzmieniem. Kompozytor wykorzystuje w utworze materiał 12-tonowy, który staje się punktem wyjścia, jednak w dalszym toku jest traktowany swobodnie.